Pertsona batekin edo gehiagorekin ekiteko asmoa duzu? Zereginak eta kudeaketa partekatuko dituzue? Kasu horretan, lan elkartuko kooperatiba alternatiba ona izan daiteke zuen proiekturako.
Ez da beste forma juridiko bat. Negozioa ulertzeko beste modu bat da, non erabakiak demokratikoki hartzen diren eta lana zein irabaziak partekatzen diren.
Hemen pertsonak ez dira baliabide bat soilik. Proiektuaren erdigunea dira. Eta enpresa ez da pertsona bakar batena. Bertan lan egiten duten bazkide guztiena da.
Ereduaren jatorria: lagunartean ekitea
Jakina, kooperatiba ez da aukera “otso bakartientzat”. Proiektua ikuspegi eta balio berdinak dituzten, norabide berean lan egiteko prest dauden eta elkarrekin eraiki nahi duten pertsonekin taldean muntatzea da kontua.
Ez da soilik elkartzea. Berdintasunez konprometitzea da.
Eta ez da beharrezkoa jendetza izatea. Autonomia-erkidego bakoitzaren mende dago, baina Euskadin edo Nafarroan, adibidez, posible da kooperatiba txikiak martxan jartzea soilik bi bazkiderekin.
Pertsona bat, boto bat
Hau da aldea markatzen duen araua: bazkide bat, boto bat.
Berdin dio nork jarri duen kapital gehien. Ez du axola nork duen esperientzia gehiago edo nor iritsi den lehena. Kooperatiba batean, bazkide bakoitzak pisu bera du erabakietan. Ahots guztiek berdin kontatzen dute. Enpresa-demokrazia da, zentzurik garbienean.
Eta pertsona bakoitzak bere iritziak gainerakoen balio bera duela dakienean, proiektuarekiko inplikazioa erabat aldatzen da. Ez duzulako beste pertsona batzuen proiekturako lan egiten. Zurea ere baden zerbait eraikitzen ari zara.
Horrek beste eredu batzuetan errepikatzeko zaila den konpromiso-maila zaila sortzen du: pertsona bakoitza proiektuaren benetako parte sentitzen denean sortzen dena.
Zergatik konpentsatzen du fiskalki ere?
Eredu parte-hartzaileagoa izateaz gain, lehen egunetik aldea markatzen duten abantaila fiskal zehatzak dituzte kooperatibek.
Hasteko, kooperatiba babestuak (eta, hasiera batean, denak babestuak direla suposatzen da, betiere dagokion autonomia-erkidegoko kooperatiben legean xedatutakoa betetzen badute) Ondare Eskualdaketen gaineko Zergatik salbuetsita daude beren eraketan, kapital-zabalkuntzetan, bat-egiteetan eta zatiketetan. Hasiera-hasieratik nabaritzen den benetako aurrezkia da.
Bestalde, horrelako kooperatibek Sozietateen gaineko Zergaren tratamendu espezifikoa dute. Euskal Autonomia Erkidegoaren kasuan, kooperatiba babestuek % 20an ordaintzen dituzte emaitza kooperatiboak (% 18 tamaina txikiko kooperatibak badira), eta Nafarroan, berriz, % 17an.
Gainera, bazkide langileek Gizarte Segurantzan kotizatzea aukera dezakete, erregimen orokorrean edo autonomo gisa (LAAB). Hori bai: ez da erabaki indibiduala, kolektiboa baizik. Proiektu gisa aukeratzen da, ez pertsona isolatu gisa. Eta aukera horrek bazkide langile guztiei eragiten die.
Era berean, kooperatibek laguntza publikoen berariazko programa gehiago izaten dituzte, bai estatuan, bai autonomia-erkidegoan.
Ez baita soilik erabakietan parte hartzea. Proiektu bideragarri eta iraunkor bat eraikitzean ere datza eta.
Erresistentzia handiagoa krisiak iristen direnean
Lan egiten dutenek erabakitzen dutenean eta emaitzetan parte hartzen dutenean, negozioarekiko harremanak transakzionala izateari uzten dio. Ez da lana bakarrik. Proiektu partekatua da.
Eta horrek aldatu egiten du zailtasunen aurrean erreakzionatzeko modua. Erabakiak ez dira taldetik kanpo hartzen. Barrutik hartzen dira. Hori dela eta, hartzen diren neurriek negozioa eta taldea epe luzean babestea bilatzen dute.
Baina kolektiboki egiten zaie aurre. Baina kolektiboki egiten zaie aurre. Eta proiektuari eusten diotenek erabakitzen dutenean, erresistentzia-gaitasuna handiagoa da.
Gero eta adierazgarriagoa den alternatiba
Laburbilduz, lan elkartuko kooperatiba bat jabetza, kudeaketa eta onurak partekatuz enpresa-jarduera bat garatzeko elkartzen diren pertsonen aliantza bat da. Hauek dira zutabeak: parte-hartzea, berdintasuna eta guztien baterako lana. Besterik ez. Ezta gutxiago ere.
Horregatik, gero eta profesional gehiagok xedea duten proiektuak bilatzen duten eta egiten denaren inpaktua garrantzitsua den testuinguru batean, eredu kooperatiboak zentzu berezia hartzen du. Ez da kasualitatea gizarte-ekonomiaren barruan kokatzea.
Edozein kasutan funtzionatzen du? Ez. Erabakiak erabat kontrolatu nahi badituzu, argi dago ez dela aukera egokia zure negozioarentzat.
Baina beste pertsona batzuekin ekitea planteatzen ari bazara, taldean erabakitzeko eta partekatutako zerbait eraikitzeko ideia erakargarria egiten bazaizu, aukera onena izan daiteke.
Ekiteak ez duelako zertan bide bakartia izan behar. Batzuetan, erabakirik onena intentsitate berarekin lan egiten duten pertsonez inguratzea da, enpresa altxatzeko eta hazteko konpromiso bera dutenak.
Eta hori, kooperatiba batean, ez da salbuespena. Araua da.
Garrantzia duten erabakietan laguntzea
Taldean ekitea baloratzen ari bazarete, Gaztenpresan lagundu ahal dizuegu zuen ideia aztertzen, forma juridikorik egokiena aztertzen eta sortze prozesu osoan laguntzen.
Eta dagoeneko negozio bat martxan baduzue eta eredu parte-hartzaileago baterantz eboluzionatzea planteatzen ari bazarete, programa espezifiko bat ere badugu, dauden enpresak kooperatiba bihurtzeko.
Zuen abiapuntua edozein dela ere, hurrengo urratsa ematen lagunduko dizuegu.